Tiramisu

Bij gebrek aan tijd en inspiratie een filmpje, met dank aan weblog Klare Taal voor de tip. Hans Liberg over dialecten en talen in de muziek:

1 april!

Het is 1 april. Als moeder van een achtjarige moet ik dus de hele dag op m’n hoede zijn voor beweringen als “Ieieieuw! Er zit iets vies tussen je tanden”, of ”Help! De televisie doet het niet” (gek hoor, als je de stekker eruit hebt gehaald). Traditioneel doen ook de media goed mee met het voor de gek houden en internet is daar natuurlijk bij uitstek een geschikt medium voor. Daarbij vielen me dit jaar een paar 1 april-grappen op die met taal te maken hadden.

Zo kwam Onze Taal gisteren al met het bericht dat een harde g beter voor de gezondheid zou zijn dan een zachte, met daaraan gekoppeld een cursus voor zuiderlingen die graag de harde g willen aanleren. Ik ben benieuwd of er nog inschrijvingen zijn binnengekomen.

Google zegt een toepassing te hebben ontwikkeld voor het vertalen van dierengeluiden, Google Translate for Animals. Het bericht is voorzien van een heus YouTube-filmpje waarin de app wordt gedemonstreerd aan een verbaasde en zelf weinig spraakzame boer die vervolgens met mobiele telefoon in de hand achter z’n dieren aanrent. Zelfs de streepjescode bij het bericht, die met bepaalde mobiele telefoons (waaronder die van mij) gescand kan worden, doet het echt, al werkt de link die vervolgens op je scherm verschijnt dan weer niet.

Niet helemaal over taal, maar het gaat wel over teksttekens: YouTube kondigt op de startpagina aan dat ze TEXTp introduceren. De demofilmpjes (zoals deze) lijken te bestaan uit pixels die niet alleen veel groter zijn dan normaal, maar ook nog eens zijn vervangen door lettertekens. “Door alleen tekst te gebruiken help je YouTube om $1 per seconde te besparen op kosten voor bandbreedte.”

Ten slotte heeft de Dierenbescherming genoeg van discriminatie van dieren in de taal. Het gaat dan om uitdrukkingen als ‘mierenneuken’, ‘twee vliegen in één klap slaan’ en ‘de knuppel in het hoenderhok gooien’. “Een samenleving waarin het normaal is om te zeggen dat een huid niet moet worden verkocht voordat de beer geschoten is, gaat voorbij aan het feit dat een beer onder geen beding geschoten moet worden”, aldus een woordvoerder. Dit soort uitdrukkingen zou dan ook niet mogen worden opgenomen in de online Van Dale.

Ja/nee

Met dank aan de weblog Klare Taal: ‘Geen ja geen nee’ en ‘Geen jager geen neger’:

Vertalen verboden

Waarom zou iemand een bord bedenken om vertalen te verbieden? Het lijkt bizar. Zou het een vertaalfout zijn (waarmee het wel erg ingewikkeld wordt: vertalen is verboden, dus vertalen we het maar verkeerd)? Gezien op failblog.org:

see more Fail Blog

Maar de werkelijkheid is nog vreemder, als ik failblogger-1 en failblogger-2 op deze site mag geloven: de bovenste regel is Tsjechisch en betekent letterlijk ‘Verboden te tolken’. Het bord staat bij een aantal toeristische attracties in Tsjechië waar rondleidingen met een gids worden gegeven. Dat kan in het Tsjechisch of in een andere taal en om te voorkomen dat niemand voor de duurdere andere talen kiest, is het verboden om de Tsjechisch-sprekende gidsen te vertalen…

Chinglish

Er zijn hele websites gewijd aan het fenomeen Chinglish: door Chinees beïnvloed Engels dat vooral veel wordt gefotografeerd op van fouten wemelende borden en aanplakbiljetten in China. Zo is er The Chinglish Collection van Everett Griffith, maar ook bijvoorbeeld een pagina op de website van de BBC, Leon’s Chinglish Page en een hele serie foto’s op Enkeltje Bangkok.

Foto van Chris Dew, overgenomen van bbc.co.uk

Er is een Engelstalig Wikipedia-artikel waarin Chinglish uitgebreid wordt beschreven, inclusief voorbeelden van veel gemaakte fouten, verklaard vanuit de Chinese fonetiek, woordenschat en grammatica. Zo schijnt het Chinese woord ‘kàn’ zowel ‘zien’, ‘kijken’, ‘lezen’ en ‘kijken naar’ te kunnen betekenen, waardoor het niet vreemd is als een Engelssprekende Chinees zegt: “I am watching a book”, of “Tomorrow, I will look a movie”.

Op 6 december 2002 publiceerde de BBC al het artikel Beijing seeks to root out ‘Chinglish’, waarin werd gemeld dat de Chinese VVV er genoeg van heeft en mensen vraagt gevallen van Chinglish door te geven. Een speciaal panel van leraren Engels en expats zou zich over de gevonden fouten buigen. Ook in de aanloop naar de Olympische Spelen van vorig jaar zijn er pogingen gedaan om het Chinglish uit het straatbeeld te krijgen.

Erg veel geholpen heeft het allemaal blijkbaar niet, want deze week berichtte diezelfde BBC: Shanghai seeks end to ‘Chinglish’. Dit keer is de aanleiding de World Expo in Shanghai, waar miljoenen bezoekers worden verwacht. Studenten gaan overal in de stad Engelse borden bekijken. Als ze een fout vermoeden, geven ze die door aan de regering, die vervolgens de verantwoordelijken sommeert om het bord aan te passen. Zou het dit keer wel helpen?

Vertalers en hun klanten

Op haar weblog Musings from an overworked translator  postte Jill Sommer gisteren een top 10 van adviezen aan klanten. Ik zal ze hier niet allemaal overnemen, maar haar als advies vermomde klachten kwamen me stuk voor stuk erg bekend voor.  Van vragen om tariefverlagingen (nummer 2) tot slordige communicatie (nummer 10) en van te grote hoeveelheden (nummer 4) tot te weinig feedback (nummer 7): ik kom ze allemaal regelmatig tegen.

Een tijd geleden ontdekte ik via via dit filmpje, dat erg veel met deze top 10 te maken heeft:

Compact tolken

Lost in Translation. De film is al zes jaar oud, maar ik had hem nog niet gezien. Vandaag werd hij uitgezonden op Canvas. Een leuke en mooie film over communicatie en vooral communicatieproblemen in allerlei vormen. Helemaal in het begin zit een leuke scène met een tolk, die een heel nieuwe betekenis geeft aan ‘compact tolken’. Ik zag de scène met Nederlandse ondertiteling voor het Engels, maar het Japans werd niet vertaald. Je kunt je daardoor helemaal inleven in de verwarring van Bill Murray. Op internet vond ik deze versie, waarin het Japans wel en het Engels juist weer niet wordt vertaald. En daaruit blijkt dat die verwarring van Bill Murray volkomen terecht was.

Lost In Translation “Lost Dialogue” With English Subtitles – More free videos are here