Category Archives: In de praktijk

Oplossing

Kijk, daarom is het fijn als klanten je een vertaalde handleiding ook nog eens in zijn geheel laten nakijken. Hoe goed je je eigen werk ook naleest en controleert, dit soort dingen hou je altijd:

oplossing

Advertisements

Nee, niet iedereen kan vertalen

Bij alle commotie vandaag over het nieuws over de prins wordt er o.a. op Twitter ook gepraat over de slechte vertaling van de tekst die werd voorgelezen door de Oostenrijkse arts. Die vertaling gebeurde niet ter plekke en degene die hem uitsprak was geen tolk. In plaats daarvan was een Nederlandse arts, die aan zijn uitspraak te horen al enige tijd in Oostenrijk woont, gevraagd om de Nederlandse vertaling voor te lezen. Ik vermoed dat hij die vertaling ook zelf snel in elkaar heeft geflanst, zonder professioneel advies te vragen.

Eigenlijk verwijt ik het die arts zelf niet eens. Ik denk dat hij daar ook maar is neergezet omdat hij toevallig zowel arts als Nederlander was. Maar die Universitätsklinik Innsbruck is een gerenommeerd ziekenhuis dat, volgens wat ik heb gelezen, gewend is om om te gaan met prominente patiënten. Is er bij hun Pressedienst dan niemand op het idee gekomen om de verklaring door een echte vertaler te laten vertalen, of om op zijn minst de vertaling van die arts door een professional te laten nakijken? Was de RVD niet betrokken bij het opstellen van de verklaring? Die hadden dan toch kunnen corrigeren?

[Update 16:27 uur: de RVD heeft de verklaring inmiddels gepubliceerd op de website van het Koninklijk Huis, inclusief een Nederlandse en een Engelse vertaling. Over de Nederlandse vertaling staat er fijntjes bij: “deze tekst kan vanwege de leesbaarheid op onderdelen licht afwijken van de letterlijk uitgesproken tekst”.)

In ieder geval blijkt maar weer dat twee talen spreken en expert zijn op een bepaald vakgebied niet per se genoeg is om een goede gespecialiseerde vertaler te zijn…

Een filmpje van de persconferentie:

Op de website van RTL Z staat de Nederlandse verklaring, en daar staat boven: “Letterlijke tekst”. Wat daaronder volgt is echter allesbehalve de letterlijke tekst. Er is het een en ander in veranderd om er wél goed Nederlands te maken.

Wat er in het Duits werd gezegd (door mij getranscribeerd, dus er kunnen wat foutjes in staan), wat de Nederlandse arts ervan maakte en hoe RTL Z het uiteindelijk heeft gebracht:

Prinz Friso ist am 17. Februar um 14 Uhr in die Innsbrucker Klinik eingeliefert worden. Der Prinz ist zuvor in Lech von einer Lawine verschüttet worden. Die Verschüttungszeit ist mit zirka 25 Minuten dokumentiert. In der Universitätsklinik Innsbruck ist er über den sogenannten Shockraum für die Erstversorgung sofort in die traumatologische Intensivstation überstellt worden. Diese Einrichtung ist spezialisiert für schwerstverletzte Patienten und anderen Lawinenopfer. Sie werden dort mit sehr großen medizinischen und technischen Aufwand behandelt. Der Leiter ist Doktor Wolfgang Koller. Vielleicht zuerst die Übersetzung und dann Doktor Koller.
Prins Friso werd op 17 februari om ongeveer 2 uur namiddag met de noodartshelikopter naar de Klinik in Innsbruck gebracht. Daarvoor was de patiënt in Lech onder een lawine gekomen. Hij was ongeveer 25 minuten bedolven. In het universiteitsziekenhuis Innsbruck werd prins Friso in de shockruimte eerst verzorgd en dan meteen naar het traumatologische intensiefafdeling gebracht. Deze afdeling is gespecialiseerd zwaargewonde patiënten en lawineslachtoffers met de grootste medicinische en technische hulpmiddelen te behandelen. Dokter Wolfgang Koller is hoofd van deze afdeling.
(Dit stukje is door RTL Z niet vertaald.)

Guten Tag, meinen sehr geehrten Damen und Herren.
Goedendag.
Goedemiddag dames en heren.

Wie werden Sie im Folgenden über den Ablauf vom Behandlung und Diagnose an unsere Klinik unterrichten. Unsere Station würde bereits vor Eintreffen des Patienten informiert und wir konnten alles für seine Ankunft vorbereiten.
Ik bericht over de afloop op de afdeling Intensiefstation. Onze afdeling werd vooraf geïnformeerd dat de patiënt onderweg was en zo konden wij voor zijn komst alles goed voorbereiden.
We willen u over het verloop van de behandeling en de diagnose informeren. Onze afdeling is voor de binnenkomst van de patiënt geïnformeerd en we hebben alles voor de patiënt kunnen voorbereiden.

Nach längere Reanimation am Unfallort wurde Prinz Friso an die Innsbrucker Klinik eingeliefert. Durch die lange Zeit unter dem Schnee wurde sein Gehirn lange Zeit nicht ausreichend mit Sauerstoff versorgt.
Na een langdurige reanimatie in Lech werd prins Friso in de Klinik in Innsbruck opgenomen. Door de lange tijd onder de sneeuw werden zijn hersenen niet genoeg met zuurstof verzorgd.
Na een lange reanimatie op de plek van het ongeval werd prins Friso naar de kliniek in Innsbruck gebracht. Door de lange tijd onder de sneeuw hebben zijn hersenen niet genoeg zuurstof gekregen.

Es kam in der Folge zu einem Herzstillstand die etwa 50 Minuten andauerte. In diesem gesamten Zeitraum musste der Patient reanimiert werden.
Daardoor is het tot een stilstand van het hart gekomen. Deze heeft ongeveer 50 minuten geduurd. Gedurende heel deze tijd werd de patiënt gereanimeerd.
Als gevolg daarvan kreeg hij een hartstilstand die ongeveer vijftig minuten heeft geduurd. Gedurende die tijd moest de patiënt gereanimeerd worden.

Fünfzig Minuten Reanimationszeit ist sehr, sehr lange. Man kann auch sagen: zu lange. Unsere Hoffnung bestand darin, dass die begleitende milde Unterkühlung des Patienten noch für einen gewissen Schutz des Gehirns gesorgt hätte. Diese Hoffnung wurde leider nicht erfüllt.
Vijftig minuten reanimatie is zeer lang. Men kan ook zeggen: te lang. We hadden de hoop dat de lichte onderkoeling van de patiënt zijn hersenen voor al te grote beschadigingen zouden beschermen. Deze hoop werd helaas niet vervuld.
Vijftig minuten reanimeren is heel lang. Je kunt ook zeggen te lang. We hadden de hoop dat de lichte onderkoeling van de patiënt de hersenen nog enigszins beschermd had. Die hoop was helaas vergeefs.

Seit einer Woche hat jetzt ein Team von Spezialisten um das Leben von Prinz Friso gekämpft. Gestern was es zum ersten Mal möglich eine MRT-untersuchung ohne Gefahr für den Patienten durchzuführen.
Een week lang heeft een team van specialisten om het leven van prins Friso gevochten. Gisteren was voor de eerste keer een MRT-onderzoek mogelijk zonder de patiënt extra gevaren uit te zetten.
Een week lang heeft een team van specialisten voor het leven van prins Friso gevochten. Gisteren was het voor het eerst mogelijk om een MRT-scan te maken zonder gevaar voor de patiënt.

Seit diese Untersuchung und den letzten neurologischen Tests die wir gestern noch durchgeführt haben, wurde klar dass das Sauerstoffmangel massive Schäden im Gehirn des Patienten verursacht hat.
Sinds deze onderzoekingen en de laatste neurologische tests van gisteravond is het duidelijk dat het tekort aan zuurstof tot massieve beschadiging van de hersenen van de patiënt geleid heeft.
Na dit onderzoek en de laatste neurologische testen van gisteren werd duidelijk dat zuurstofgebrek tot ernstige hersenbeschadiging heeft geleid.

Es kann derzeit nicht mit Sicherheit gesagt werden ob Prinz Friso jemals wieder das Bewusstsein erlangen wird. Auf jeden Fall wird eine neurologische Rehabilitation Monate wenn nicht Jahre in Anspruch nehmen.
Op dit moment kan niet worden voorspeld of hij ooit weer tot bewustzijn zal komen. In ieder geval zal de neurologische revalidatiefase maanden of zelfs jaren duren.
Het kan niet met zekerheid gezegd worden of prins Friso ooit weer bij bewustzijn zal komen. In elk geval zal een neurologische revalidatie maanden of jaren duren.

Die Familie von Prinz Friso wird jetzt eine geeignete Einrichtung zur Rehabilitation suchen.
De familie van prins Friso gaat nu eerst naar een geschikt revalidatiecentrum zoeken.
De familie van prins Friso zal nu een geschikt revalidatiecentrum zoeken.

Just another manic Thursday

Het was gisteren weer eens ‘one of those days’. Zo’n dag waarop het allemaal niet zo loopt als ik graag zou willen. Dat begon al meteen ‘s morgens vroeg…

7:05 uur – Ik heb gisteravond blijkbaar het schuifje van de wekker niet goed ingesteld, want de wekker is niet afgegaan. Gelukkig word ik uit mezelf nog redelijk op tijd wakker, maar wel twintig minuten later dan anders. Ik moet me dus meer haasten, en dat vind ik zo ‘s morgens vroeg helemaal niet prettig.

8:00 uur – Gistermiddag had ik, toen ik eindelijk de kerstbrief van school maar eens ging lezen, ontdekt dat dochter R. uiterlijk gisteren een bord, beker en bestek mee naar school had moeten nemen voor het kerstdiner van vanavond. En denk nu niet dat ik die toen meteen heb klaargezet. Ik moet nu dus nog op zoek naar het setje borden en bestek dat R. elk jaar gebruikt en dat ik een paar weken geleden speciaal op een handige plaats had klaargezet. Maar waar ook alweer? Tien minuten later vind ik alles gewoon in een van de keukenkastjes.

8:10 uur – R.’s ‘fruittas’, waarin ze haar pakje drinken en wat te eten voor in de pauze meeneemt, is opeens ook spoorloos verdwenen. Na vijf minuten zoeken geef ik het op en stop ik de boel gewoon in een plastic tas.

8:15 uur – De auto in. Gelukkig hoef ik niet te krabben. R.’s tas blijkt op de achterbank te liggen; gisteren vergeten mee te nemen.

9:35 uur – R. nog mooi op tijd op school. Boodschappen gedaan en afwasmachine ingeruimd. Aan het werk. In mijn mail vind ik een berichtje van een klant waarvoor ik deze hele week aan een vrij grote opdracht werk. Toen ik daar maandag mee begon, ontdekte ik dat het te vertalen bestand allerlei vreemde codes en spaties bevatte. Nadat ik dat aan mijn klant had gemeld, kreeg ik een ander, aangepast bestand terug waaruit al die codes en spaties waren verwijderd. Aan dat bestand heb ik de afgelopen drie dagen gewerkt. In de e-mail die ik nu krijg, staat dat de klant van mijn klant dat toch niet wil. Dus zou ik weer met het oorspronkelijke bestand verder willen gaan? Dat hoef ik dan ‘alleen maar’ even door het vertaalgeheugen te halen. En o ja, dit wisten ze bij mijn klant gisteren ook al, maar toen konden ze het niet doorgeven omdat ze problemen hadden met hun e-mail. Waar heb je dan telefoon voor, vraag ik me af…

10:00 uur – Dat ‘alleen maar’ even door het vertaalgeheugen halen duurt uiteraard veel langer dan dat, want ik moet al die codes en spaties nu toch weer gaan invoegen in de zinnen die ik al had vertaald. Pas na een half uur kan ik verder vertalen waar ik gisteren was gebleven.

10:30 uur – Tussen de bedrijven door op zoek naar het recept voor de minitaartjes die R. en ik willen maken voor het kerstdiner op school. Gelukkig heb ik dat ooit in Mijn kookschrift op de website van Albert Heijn gezet (al jaren mijn favoriete manier om recepten te bewaren, al vergeet ik regelmatig om succesrecepten toe te voegen). Ik kan dus in ieder geval zien dat ik niet alle ingrediënten in huis heb.

11:00 uur – Buiten gaat het steeds harder regenen en er komt steeds meer koude, vochtige lucht door de kieren mijn onverwarmde zolderkamer binnen. Dus moet ik mijn ‘winterkit’ er weer bij halen: dikke trui, vingerloze handschoenen en een dekentje voor over m’n benen. Ja, ik heb ook wel een kacheltje, maar het vervelende daarvan is dat ik dan alleen maar aan de kant van het kacheltje warm word en dat ik bovendien slaperig word van de warme lucht die naar me toe wordt geblazen. Zo gaat het ook.

11:15 uur – De opdracht van deze week is niet alleen lang, maar ook behoorlijk saai. Ik moet dan ook erg mijn best doen om me niet steeds te laten afleiden door allerlei internetverleidingen, zoals dit filmpje dat op verschillende manieren op me afkomt:

11:35 uur – De vendor manager van de vestiging in Singapore van een grote internationale klant stuurt een mail. Deze klant heeft weer een manier gevonden om kosten te besparen: bij het betalen van facturen van vertalers gaan ze vanaf nu alleen nog maar de bankkosten van hun eigen bank betalen. Vertalers mogen zelf opdraaien voor de kosten van hun bank. Ik snap dat soort maatregelen nooit zo goed. Als ik een betaling naar het buitenland doe, buiten de EU, vindt mijn leverancier het toch echt niet goed dat ik hem (een deel van) de kosten laat betalen. Dus waarom zou er voor vertalers iets anders gelden? Helaas zijn er te veel vertalers die dit soort voorwaarden zonder meer accepteren. Ik stuur een antwoord waarin ik bezwaar maak, maar daarop krijg ik geen antwoord.

11:55 uur – Wachten op het schoolplein – geen pretje met 2 graden, regen en wind.

13:00 uur – Weer terug naar school en daarna nog een keer boodschappen door voor de ontbrekende ingrediënten voor de minitaartjes. Het regent en waait nog steeds.

13:35 uur – Aan de slag met de minitaartjes voor vanavond.

14:30 uur – De eerste lading taartjes, met alleen kaas, staat in de oven. Even een kwartier tijd om m’n mail te checken. Door het zolderraam zie ik de regen van het ene moment op het andere overgaan in sneeuw. De sneeuw jaagt met dikke vlokken naar beneden – van dwarrelen is geen sprake – en binnen een paar minuten is alles bedekt met een flinke laag sneeuw. Zelfs de plassen veranderen in papperige sneeuwpoelen.

14:45 uur – Tweede lading taartjes maken, met kaas en olijf. Daarna nog even tien minuutjes doorwerken aan mijn saaie bestand.

15:05 uur – Opeens is het te laat om naar school te lopen, zoals ik door die sneeuw eigenlijk van plan was. Toch maar met de auto dus. Glibberend en glijdend rijd ik heel voorzichtig door de flinke sneeuwlaag die er inmiddels ligt. Aan de bandensporen in de sneeuw te zien, zijn er al verschillende auto’s uit de bocht gevlogen. Vlak bij school zie ik in de spiegel de vrouw achter me rijden die vorig jaar bij een onvoorzichtige parkeermanoeuvre al eens een flinke kras in mijn auto heeft gereden. Ik vertrouw het maar niets dat ze met dit weer achter me rijdt. En ja hoor. Vijf meter voor de laatste afslag stopt de auto voor me. Ik rem voorzichtig en kom op anderhalve meter van die auto tot stilstand – om twee tellen later een bons te horen als mijn achterligster tegen me aan glijdt. Gelukkig ging het langzaam en heeft ze alleen de trekhaak geraakt. Er is geen kras of deuk te zien.

15:30 uur – Met 20 km per uur terug naar huis gereden en daar echtgenoot K. gevraagd om de afspraak die hij had en waar ik hem met de auto heen zou brengen toch maar af te zeggen.

15:45 uur – R. zoekt de kleren die ze vanavond aan wil. Haar manier van zoeken: alle kleren uit haar kast op het bed gooien en er dan met twee handen tegelijk in gaan graaien. Dat helpt natuurlijk niets, dus uiteindelijk moet ze toch genoegen nemen met iets anders, en mag ze zelf de troep weer opruimen. Intussen strijk ik haar kleren.

17:00 uur – R. is op haar kerstbest aangekleed en het eten voor K. en mij is voorbereid en staat in de oven. Tijd voor R.’s make-over: haar en make-up. Het resultaat mag er zijn; onze 9-jarige ziet er opeens een stuk ouder uit.

17:30 uur – Extra vroeg op weg naar school, met de helft van de minitaartjes. De andere helft houden we lekker voor onszelf. Onderweg blijkt er, zelfs op de doorgaande weg waar de bus over rijdt, nog niet te zijn gestrooid. Het is dus nog net zo glad en gevaarlijk als vanmiddag. Gelukkig rijdt niemand harder dan verantwoord is. Ik breng R. de klas in, glibber terug naar huis, eet zelf samen met K. en ga toch nog maar een half uurtje aan het werk. Het schiet helemaal niet op.

19:00 uur – Voor de laatste keer vandaag naar buiten om R. weer op te halen. Het is intussen gaan vriezen, dus de wegen zijn nu ook nog eens gedeeltelijk bedekt met een laagje ijs. Rijden is bijna niet mogelijk, maar omdat ik R. met haar korte rokje en panty niet een kwartier door de kou wil laten lopen, ga ik toch met de auto. Bij school is alle parkeerruimte vol, dus moet ik op het grasveld parkeren. Als ik daar met drie wielen op sta en met het vierde nog op straat, kan ik opeens niet meer verder. De wielen draaien zonder grip door de sneeuw. Na een paar pogingen geef ik het op en hoop ik dat het straks beter gaat.

19:25 uur – Van de 12 taartjes zijn er nog 10 over. Ik zal nog eens moeite doen… R. blijft wat met een juf kletsen en gaat als een van de laatsten van haar klas naar huis. Maar haar jas is weg. Er hangt nog maar één jas aan de kapstok en die lijkt weliswaar op die van haar, maar het is hem niet. Ze meent zeker te weten dat die andere jas van klasgenootje E. is, maar ze weet niet waar die woont. Een ander klasgenootje biedt zich meteen aan om de weg te wijzen en voordat ik bezwaar kan maken rennen ze, ondanks de gladheid, met z’n tweeën door het donker weg. Ik loop er achteraan en gelukkig is het niet ver. Helaas is de jas niet van E., dus we lopen onverrichterzake terug naar school. Daar lukt het me met enige moeite om de auto achteruit van het grasveld te rijden. Ik ben blij als we wat later zonder ongelukken weer thuis zijn.

20:00 uur – R. heeft haar pyjama aan en kijkt nog even GTST vanuit ons bed. Ik hou haar gezelschap, maar val halverwege in slaap. Gelukkig is het bijna vakantie.

22:30 uur – Ik word wakker en wil eigenlijk doorslapen, maar ik moet echt nog wat werk verrichten. Met tegenzin terug naar zolder.

23:30 uur – Ik hou het voor gezien. Ik heb vandaag veel minder woorden vertaald dan had gemoeten, maar het is genoeg geweest voor vandaag. Eindelijk wat tijd voor mezelf!

Netwerken

Alles heeft twee kanten. Elk voordeel heb z’n nadeel. Zo ook bij het freelancen. Ik vind het een enorm voordeel dat ik als zelfstandige zonder personeel kan werken wanneer het mij uitkomt, dat ik geen lange projectvergaderingen meer hoef bij te wonen en dat ik tijdens het werk geen gesprekken hoef aan te horen van collega’s die de hele dag met hun echtgenoten aan de telefoon hangen om vakanties te plannen en huizen in te richten. Ik kan zo snel, geconcentreerd en efficiënt werken en hou meer tijd over voor al die andere dingen die ik moet en wil doen. De andere kant van de medaille is dat het leven van een freelance vertaler wel erg eenzaam kan worden. Voor je het weet, voldoe je aan het clichébeeld van de stoffige vertaler die de hele dag op zijn/haar zolderkamer tussen de woordenboeken zit en die geen contact heeft met anderen.

Wil je niet vereenzamen, dan zul je je sociale contacten dus ergens anders moeten opdoen. Natuurlijk zijn er LinkedIn, Facebook en andere onlinenetwerken en -platforms. Leuk en handig. Je blijft in contact met collega’s, je kunt elkaar om hulp vragen bij brandende terminologiekwesties enzovoort, maar je ziet nog steeds geen echte mensen. Sommige collega-freelancers netwerken daarom daarnaast in real-life door allerlei vertaalworkshops en -congressen af te lopen, in binnen- en buitenland. Aan de berichten te zien is er een soort vaste kern van vertalers die elkaar daar telkens weer tegenkomen. Een beetje zoals een groep vaste collega’s op kantoor.  Met een schoolgaand kind en allerlei andere verplichtingen is dat voor mij niet echt een optie. Ik hou me dus vooral bij de virtuele netwerken. De echte persoonlijke contacten zoek ik buiten mijn werk. En dat heb ik al die tijd prima gevonden.

Vorige week ontdekte ik dat ik blijkbaar toch iets had gemist. Van de ongeveer 75 klanten die ik de afgelopen negen jaar heb gehad, is maar een handvol binnen een straal van 50 kilometer van mijn kantoor aan huis gevestigd. Het grootste deel zit zelfs in het buitenland, van België tot Singapore en alles wat daar tussen ligt. Ik kan dus niet makkelijk even bij een klant langs om m’n gezicht te laten zien. Maar van dat handjevol klanten die wél in de buurt zitten, bestaat er één dit jaar tien jaar en dat werd vorige week gevierd dat met een receptie voor (oud-)werknemers, klanten, partners en vertalers. Niet alleen zag ik mijn contactpersonen bij dat bedrijf voor het eerst in levende lijve, maar ik bevond me bovendien voor het eerst sinds jaren een paar uur tussen allerlei mensen uit mijn eigen vak en dat was toch best weer eens aangenaam. Ik kwam zelfs nog een collega van vroeger tegen, die de moeite had genomen om drieënhalf uur te reizen om een presentatie te komen geven. Die presentatie heb ik zelf overigens gemist, omdat ik door allerlei andere verplichtingen pas een uur na het begin van de receptie binnenkwam.

In de haast om toch nog redelijk op tijd te komen was ik vergeten een nieuwe voorraad visitekaartjes in m’n tas te doen. Het is duidelijk dat ik het echte netwerken inmiddels wat verleerd ben…

Op de website van vertaler Joy Mo ontdekte ik, naast heel veel andere nuttige dos and don’ts, ook deze acht netwerkregels voor vertalers. Dat je altijd visitekaartjes bij je moet hebben, staat er helaas niet bij. Een wat meer op virtuele netwerken gericht lijstje met tips is te vinden op Tips for Translators – Helping translators to do better business. Boven het lijstje met tips staat een lange lijst met vertaalbureaus, voor wie nog op zoek is naar nieuwe klanten. Zelf heb ik veel aan de combinatie LinkedIn/Facebook/Twitter/weblog, waarbij vooral het doorlinken (bijvoorbeeld van Twitter-berichten naar Facebook, of van blogs naar LinkedIn) erg nuttig blijkt te zijn.

Dat beeld van de vereenzaamde stoffige vertaler op een zolderkamertje mag al met al dus wel verdwijnen!

Alweer oktober

Een maand geleden schreef ik nog erg optimistisch dat ik zou proberen mijn blogfrequentie wat op te voeren. Dat heb ik een week volgehouden, maar inmiddels is mijn laatste post alweer vier weken oud. Nu heb ik in de tussentijd niet stilgezeten. Mijn omzet kwam deze eerste maand na de vakantie alweer behoorlijk dicht bij het streefbedrag, maar mooier nog is dat de helft ervan afkomstig was van ‘niet-actieve’ klanten: drie klanten waarvoor ik al anderhalf tot tweeënhalf jaar niet meer had gewerkt. Een daarvan was mijn oude ondertitelklant. Ondertitelen levert weliswaar relatief weinig geld op per gewerkt uur, maar daar staat tegenover dat het een hoop werkplezier geeft. Zo heb ik me de afgelopen weken prima vermaakt met een lange documentaire over de Bee Gees en een paar afleveringen van een boordevol muziek zittende serie over het New Orleans van vlak na Katrina. Een andere leuke klus was het testen van een online muziekwinkel. Dat testen gebeurt meestal gewoon bij de klant op locatie door de eigen testers, maar in dit geval moest er dringend worden getest of alles in die winkel ook werkte met een Nederlandse Visa-kaart. Dus mocht ik twee dagen lang naar hartenlust (nou ja, volgens voorgeschreven scripts) muziek bestellen en downloaden, op kosten van de klant. Ook deze opdracht was tijdrovend en leverde relatief weinig op per gewerkt uur, maar daar staat tegenover dat mijn muziekcollectie aardig is uitgebreid!

Tussen de bedrijven door crashte mijn ‘oude’ pc, waarover ik hier regelmatig heb geklaagd, een paar keer, waarbij ik voor zover ik het nu kan overzien alleen een paar weken tijdregistratie ben kwijtgeraakt. Op de momenten dat hij wel werkte deed hij dat zo traag dat ik vorige week naar een grote elektronicazaak ben gereden en daar een gloednieuwe pc heb gekocht. Alles erop en eraan, supersnel en met een voor mijn begrippen enorm beeldscherm, zodat ik eindelijk weer eens efficiënt kan werken. Natuurlijk verloopt het installeren van al mijn eigen software niet in alle gevallen van een leien dakje, dus is er de afgelopen tien dagen een hoop tijd ‘verloren gegaan’ aan uitvogelen hoe alles ook alweer zat. En nog steeds heb ik niet achterhaald hoe ik dat ene programma ook alweer online moet activeren en lukt het me niet om de licentie van dat andere programma in te trekken en opnieuw te activeren voor mijn nieuwe computer en nog steeds zijn niet alle instellingen precies naar mijn wens. Maar dat kan allemaal alleen maar beter worden.

Verder ziet de oplettende lezer het Twitter-kolommetje hiernaast wat vaker veranderen. Ik wilde maar eens proberen om mijn netwerk al tweetend wat te vergroten en dat lijkt te lukken. Ik heb inmiddels mijn eerste RT’s en FF’s te pakken en er beginnen nu ook followers binnen te druppelen die ik nog helemaal niet kende. Vanaf vandaag breid ik het experiment verder uit en plaats ik mijn posts hier ook op Twitter. Benieuwd wat dat voor gevolgen heeft voor mijn pageviews.

Ten slotte zou ik geen vertalende thuiswerkmoeder zijn als er privé ook niet het nodige was wat mijn aandacht vroeg. Zo zat ik twee weken zonder auto omdat die aan het einde van de vakantie in Italië was achtergebleven en moest alles wat ik normaal snel met de auto doe nu lopend of op de fiets. Het nieuwe schooljaar begon, allerlei activiteiten gingen weer van start, er moesten familie- en andere feestjes worden gevierd en ik werd voor de derde keer tante en mocht dus weer op kraambezoek. Ik zit al met al dus weer helemaal in mijn oude, drukke ritme. Dit weekend lijkt er eindelijk tijd voor wat rust te zijn. Voor het eerst sinds de vakantie lig ik niet achter op mijn werkschema en is er dus geen weekendwerk nodig, er zijn geen sociale verplichtingen en dochterlief gaat lekker uit logeren. Dat wordt, hopelijk, lekker bijslapen en maandag weer vol nieuwe energie aan de slag!

Automatisch

Op een van de websites die ik vandaag bekeek, viel mijn oog op de advertentie die hier links staat. Vertalen naar 75 talen met één muisklik: wie wil dat niet? Ik wilde wel eens zien wie of wat daar achter stak en klikte dus op “Nieuw! Versie 8”.

Er verscheen meteen een dialoogvenster waarmee ik een programma kon installeren. Het bleek te gaan om Babylon, dat al langer aan de weg timmert met claims dat het automatisch kan vertalen. De laatste keer, jaren geleden, dat ik dat heb uitgeprobeerd, was de kwaliteit nog allerbelabberdst, maar dat kan intussen natuurlijk veranderd zijn. Doorgeklikt dus maar, tot ik bij dit dialoogvenster kwam:

Hiermee maakt Babylon natuurlijk geen beste reclame voor zichzelf. Je zou nog kunnen spreken van een Babylonische spraakverwarring door de twee talen die hier door elkaar worden gebruikt, maar afgezien daarvan: “Installatie Taal”? “Gebruikers Licentieovereenkomst”?

Er kwamen nog wat schermpjes voorbij, en uiteindelijk bereikte ik het scherm “Installatie voltooid”. Hierin kon ik nog kiezen naar welke talen Babylon moest vertalen. Dat waren er lang geen 75, al vind ik het wel indrukwekkend dat er ook talen als bijvoorbeeld Tamazight tussen staan. Ik kan alleen niet beoordelen wat de kwaliteit van die vertalingen is, dus heb ik het gehouden bij de talen waarvan ik dat wel enigszins kan: Nederlands, Engels, Duits, Frans, Spaans en Deens. Intussen vielen me ook in dit scherm de nodige (ver)taalproblemen op. “Babylon wordt vertaald naar”, bijvoorbeeld. In het Engels zal er wel “Babylon translates into” hebben gestaan. “Babylon wordt vertaald naar” is dan inderdaad een mogelijke vertaling, maar niet de goede in deze context. Babylon vertaalt zelf, dus er had “Babylon vertaalt naar” moeten staan. Verder moet “Babylon Updates” “Babylon-updates” zijn en schrijven we “e-mail adres” als “e-mailadres”. “Babylon meest recente woordenboeken” lijkt me ook niet grammaticaal correct.

Maar het programma is nu geïnstalleerd. Ik heb zonder toestemming te hebben gegeven een andere startpagina en een extra werkbalk in Internet Explorer en een deel van mijn onlangs bezochte websites is uit de geschiedenis verdwenen zodat URL’s die ik typ niet meer automatisch worden aangevuld. In ruil daarvoor verwacht ik dan natuurlijk wel dat het programma werkt. Maar wat ik ook probeer, ik krijg niets anders dan losse woordjes die via online woordenboeken naar het Engels worden vertaald. Misschien zie ik iets over het hoofd, maar dat vind ik nogal karig.

Door Ctrl ingedrukt te houden terwijl ik ergens op een pagina rechtsklik, krijg ik dit venster te zien, met de mysterieuze instructie “Klik “Ctrl + Rechts muisknop” op elk woord of getal”.

Onderaan in het scherm staan nog een paar nuttige knoppen. waarbij vooral de infotekst bij de tweede knop weer leuk is: “Menselijke vertaling dienstverlening”. Human translation service? Als je op die knop drukt, kom je op een pagina vol onjuist hoofdlettergebruik, typfouten (“vertouwelijk”, “rechtst-reekse hulp”) en kromme vertalingen. Duidelijk niet via die “menselijke vertaling dienstverlening” vertaald. De tarieven zijn aan de lage kant en ik neem aan dat de freelance vertalers die het werk uiteindelijk via e-mail op hun scherm krijgen, nog minder krijgen.

Naast de knop voor menselijke vertalingen vind ik dan uiteindelijk wel wat ik zocht: de mogelijkheid om een URL op te geven van een website die vertaald moet worden. Helaas is alleen Engels beschikbaar als doeltaal. Een willekeurige alinea uit een willekeurig artikel uit de Telegraaf ziet er dan zo uit:

It is understood that the tensions over the past few days had risen by very non-slip negotiations between especially CDA and the unsettled pvv. also remains in the Party of the Christian Democrats. This morning was CDA ’ there more back schinkelshoek known not to want times in the Chamber. The former Member, that placed in a place in government but was still able to reverse would return in the Second Chamber, as colleagues answered in the cabinet, may not find in a cabinet with gedoogsteun of the pvv.

Kortom: alweer ben ik niet al te bang om op korte termijn mijn baan te verliezen…

Nieuw jaar

Ergens las ik de afgelopen week een column van iemand (Paulien Cornelisse? Aaf Brandt Corstius? of toch iemand anders?) die het zo onlogisch vond dat agenda’s altijd op 1 januari beginnen. Voor haar gevoel begint een jaar pas echt opnieuw na de zomervakantie, reden waarom ze toch maar weer schoolagenda’s in plaats van jaaragenda’s was gaan kopen. En eigenlijk zit daar ook wel wat in, zeker als je schoolgaande kinderen hebt. Weer aan het werk gaan na een lange zomervakantie voelt veel meer als het begin van een nieuw jaar dan na een korte kerstvakantie midden in een donkere en op alle fronten drukke periode.

Vorig jaar begon ik rond deze tijd dit weblog, dat nu dus zijn tweede jaar in gaat. Mijn blogfrequentie is het afgelopen jaar nogal variabel geweest, maar daar hoop ik dit jaar verandering in te brengen. Ondanks een behoorlijk hectische terugreis (zie het verslag op mijn privéblog) ben ik na bijna zes weken in ons tweede huis aan de Middellandse Zee een stuk uitgeruster dan een week of zeven geleden toen ik mijn laatste logje schreef. Ik kon er vandaag, op mijn eerste werkdag na de vakantie, dan ook weer fris tegenaan. 

Voordat ik aan het werk kon, moest ik eerst mijn bureau opruimen en schoonmaken, omdat dat de laatste tijd vooral door dochterlief voor haar knutselactiviteiten was gebruikt. Daarna kon ik echt aan de slag. De eerste opdracht van dit nieuwe seizoen: een handleiding bij een elektronisch dagboek waarin patiënten hun medicijngebruik en allerlei gegevens over hun lichamelijke en geestelijke toestand moeten bijhouden. Niet erg ingewikkeld en niet al te veel, dus ik kon er even lekker in komen. Na de lunch toch maar even de instructies gelezen, wat ik vooraf was vergeten. Gelukkig was er niets bijzonders en kon de vertaling naar de klant.

Vervolgens heb ik een uurtje besteed aan het beantwoorden van e-mails die in de vakantie waren binnengekomen. Vorige week had ik al een snelle schifting gemaakt tussen mail die weg kon (heel veel), mail die meteen beantwoord moest worden (niet bijzonder veel) en mail waarvoor het antwoord nog wel even kon wachten (ook nog best veel). Daaronder heel wat opdrachtaanvragen waarop de afzender weliswaar een automatisch afwezigheidsbericht had gekregen, maar die ik toch nog even wilde beantwoorden om de opdrachtgever te laten weten dat ik inmiddels weer beschikbaar ben. Ook vond ik een mail van iemand van een recruteringsbureau die vroeg of ik interesse had in een vaste in-house positie als senior translator/localiser bij een grote multinational in Ierland. Eigenlijk het werk waarmee ik 18 jaar geleden ben begonnen, maar dan met een veel hoger salaris. Ik heb een vriendelijk bedankje gestuurd, want mijn freelance bestaan bevalt me prima en ik wil het man en kind niet aandoen om naar een ander land te verhuizen omdat ik daar opeens zin in heb. Zo’n nieuwe start is net iets te veel van het goede…

Ook in de mail: een berichtje van een klant waarvan ik al bijna twee jaar niets meer had gehoord. Destijds, eind 2008, had ik een voorstel gedaan om mijn tarieven te verhogen. Ik had al jaren voor hetzelfde vrij lage tarief voor deze klant gewerkt en stelde nu een verhoging van 10% voor. Volgens mijn contactpersoon zou ik mezelf daarmee uit de markt prijzen, en inderdaad heb ik sindsdien geen werk meer van die klant gekregen. Wel van andere klanten waaraan ik hetzelfde of zelfs een hoger tarief vraag. Inmiddels is dat tarief blijkbaar geen probleem meer, want mijn contactpersoon wil de werkrelatie graag hervatten. Ik ben benieuwd wat daar van komt.

Toen was het tijd voor mijn andere baan, die van moeder. Dochterlief moest van school worden gehaald en had dringend nieuwe gymkleren nodig. Zonder in details te treden: het is niet bepaald een pretje om te winkelen met een prepuberende 9-jarige die per se net die schoenen wil hebben die ze van jou niet mag hebben. Maar goed, uiteindelijk was de vrede weer hersteld en kon ik me thuis bezighouden met eten koken en wat andere huishoudelijke taken. Daarna was het tijd voor de eerste kooravond van het nieuwe seizoen, wat het gevoel van een nieuw jaar nog verder versterkte.

Inmiddels ben ik weer thuis en ga ik nog een rondje langs mijn sociale netwerken doen. En dan gaan we morgen verder met de tweede dag van het nieuwe vertaaljaar!

Waarom makkelijk doen als ‘t ook moeilijk kan?

Tweede Pinksterdag. Eigenlijk heb ik vandaag vrij, al heb ik dat mijn klanten niet laten weten. Om half 12 ‘s morgens zet ik mijn computer voor het eerst aan om voor de zekerheid even naar mijn mail te kijken. Ik zie een dringend berichtje van een van mijn klanten. Een vertaalbureau in Brussel dat een aantal projectmanagers in India heeft. Dit mailtje komt dan ook uit India, waar ze waarschijnlijk geen Tweede Pinksterdag kennen.

Wat is er zo dringend? Een ‘miniprojectje’: of ik de zin “<X> is a registered trademark of <Y>” zo snel mogelijk wil vertalen. Normaal gesproken is dat een fluitje van een cent. Ik kijk even in het vertaalgeheugen voor de eindklant of die voor ‘registered’ ‘geregistreerd’ of ‘gedeponeerd’ gebruikt en ik beantwoord het mailtje met de vertaling. Een kwestie van twee minuten, hoogstens.

Maar niet dit keer, want de klant wil aardig zijn en staat erop me te betalen voor het werk. Dat betekent dat ik een opdracht moet aanmaken in mijn administratie. Bovendien mag ik de vertaling niet zomaar in een mailtje sturen, maar stuurt de klant een Word-document mee dat ik met het eigen online vertaalgeheugensysteem van de klant moet vertalen.

Dus: ik open de spreadsheet met mijn opdrachtadministratie en kijk eerst of ik nog een lopend project voor deze eindklant heb. Dat blijkt niet het geval te zijn, dus moet ik een nieuw project maken. Ik vul de gegevens in en maak in Windows Verkenner een opdrachtmap met een paar submappen. Ik sla het te vertalen bestand op en open het in Word. Ik meld me aan bij het online vertaalgeheugensysteem, open de zin en wat blijkt? De zin staat al letterlijk, 100% vertaald, in dat vertaalgeheugen. Ik neem de vertaling over, sluit het vertaalgeheugensysteem en het document en stuur de klant een mail met het vertaalde bestand.

En omdat mijn pc nog maar net ‘wakker’ was en het bij voorkeur erg rustig aan doet als ik hem net heb aangezet, duurde dit alles ruim een kwartier.

Waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan…?

In de praktijk

Hoe gaat dat nou in z’n werk, zo’n vertaling? Het onderstaande verhaal is zomaar een voorbeeld. Geen typische vertaling voor mij (want niet ICT-gerelateerd of medisch), maar wel een regelmatig terugkerende soort opdracht.

Klant T. stuurt me een Deens tijdschriftartikel dat naar het Nederlands moet worden vertaald, ook voor een tijdschrift. Zoals gebruikelijk krijg ik het artikel in PDF-formaat, precies zoals het oorspronkelijk in het Deens is verschenen. Gelukkig is het wel een leesbare PDF, dus niet een afbeelding. Dat betekent dat ik de tekst kan selecteren en kopiëren en in een Word-document kan plakken.

Zo gezegd, zo gedaan. Ik plak de tekst in een Word-document en doe een eerste woordentelling: 794 woorden. Omdat de artikelen uit dit tijdschrift naast de hoofdtekst meestal ook veel kaders met aanvullende informatie en afbeeldingen met bijschriften bevatten, is de in Word geplakte tekst meestal niet meteen klaar voor vertaling. Eerst moet ik uitzoeken wat bij elkaar hoort. Deze tekst is niet zo lang en heeft maar één kader en twee afbeeldingen, dus ik verwacht niet veel problemen.

Dat blijkt een misrekening te zijn. Wat ik bij artikelen voor deze klant nog nooit heb meegemaakt, gebeurt nu wel: de gekopieerde en geplakte tekst is één grote puinhoop. Een deel van de tekst wordt wel vier keer herhaald en in de rest van de tekst zijn om de haverklap tientallen woorden vervangen door twee vreemde tekens (ᆳᆳ). Als het om een lange tekst zou gaan, zou ik het probleem proberen op te lossen of in het uiterste geval mijn klant om een nieuw PDF-bestand vragen, maar ik verwacht dat handmatig regel voor regel vergelijken van de tekst met het origineel in dit geval sneller is.

Ik verwijder dus de vierdubbele tekst en typ de verdwenen stukken tekst handmatig over van het uitgeprinte PDF-bestand. Als ik klaar ben, doe ik een definitieve woordentelling en kom uit op 883 woorden in de brontekst.

Dan kan het vertalen beginnen, en ik stuit meteen al op het eerste probleem. De tekst gaat over een brug in het voormalige Oost-Duitsland waarvan de naam op drie verschillende manieren wordt gespeld: Glienicker Brücke, Glienecke Brücke, Glienickerr Brücke. De in het artikel genoemde website blijkt ook verkeerd gespeld te zijn, en biedt dus niet meteen uitkomst. Pas als ik de spelling van de URL aanpas in www.glienicker-bruecke.de kan ik op de site de juiste naam verifiëren.

Voor de juiste Nederlandse spelling van de in het artikel genoemde en soms verdeenste plaatsnamen, zoek ik naar een Nederlands Wikipedia-artikel over de Glienicker Brücke. Er is wel een artikel over Potsdam, waar de brug ligt, maar daarin wordt de brug niet vermeld. Ik kan er wel in controleren of de namen van andere bezienswaardigheden zoals Sanssouci en Cecilienhof en de naam van de rivier (Havel) juist zijn gespeld.

Meteen na de titel een volgend struikelblokje: de bijnaam van de brug. In het Deens is dat “Spionernes Bro”, de brug van de spionnen. Ik googel op ‘glienicker brug spionnen’ en vind een aantal hits waarin ‘Spionnenbrug’ wordt gebruikt. Ter controle googelen op ‘spionnenbrug’ geeft voldoende hits om er vanuit te gaan dat dit klopt.

In dezelfde zin gaat het over ‘den kolde krig’. Natuurlijk snap ik wat dat is, maar schrijf je dat in het Nederlands nu met of zonder hoofdletters? Mijn vermoeden is mét, maar omdat ik meestal droge technische of medische teksten vertaal, ken ik dat soort spellingsregels niet goed genoeg. Even nazoeken dus. De website van de VRT geeft het volgende advies:

Van Dale onderscheidt een koude oorlog van de Koude Oorlog. Een koude oorlog is een oorlog zonder gevechtshandelingen. De Koude Oorlog verwijst naar de voortdurende toestand van vijandigheid tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Opgelost. Maar hoe zat het ook alweer met Oost-Duitse/Oostduitse? Voor de zekerheid nagezocht, en bevestigd in wat ik eigenlijk ook wel zeker wist: het is Oost-Duitse.

Vervolgens gaat het over spionnen die op de brug werden geruild. Of uitgewisseld? Of toch maar geruild? Die spionnen zaten eerder natuurlijk gevangen, maar waren het dan gevangen genomen spionnen of gevangengenomen spionnen? Van Dale bevestigt mijn vermoeden dat ‘gevangengenomen’ in dit geval juist is.

Een van die gevangengenomen spionnen was Karl Koecher. Of is dit een verdeenste spelling en heette de man eigenlijk Karl Köcher? Volgens de tekst was het een Tsjech, dus googel ik beide spellingsvarianten op Tsjechische pagina’s. Ik kom één keer ‘Köcher’ tegen en verder alleen maar ‘Koecher’, dus ga ik er gevoeglijk vanuit dat Koecher de juiste spelling is.

Dan komt er een klein grammaticaprobleempje. Is ‘tre af dem’ in het Nederlands ‘drie van hun’ of ‘drie van hen’? Ik vermoed ‘hen’, en alweer blijk ik het goed te hebben. Onze Taal geeft als advies om ‘hen’ te gebruiken na een voorzetsel of als lijdend voorwerp, en ‘hun’ om bezit uit te drukken of als het kan worden vervangen door een voorzetsel+hen.

Dan moeten er weer wat namen worden gecontroleerd. ‘Kurfürst Friedrich Wilhelm 1.’ wordt in het Nederlands ‘keurvorst Frederik Willem I’ genoemd, dat is snel genoeg gevonden. Lastiger is de naam van een Russische mensenrechtenactivist, die in het Deens wordt geschreven als Natan Sjaranskij. Als ik die naam Google, verschijnt er geen enkele Nederlandse pagina tussen de resultaten. Ik moet dus gaan gokken met mogelijke varianten. Google suggereert zelf Natan Sharansky. Het eerste zoekresultaat bij die spelling is inderdaad een Nederlands Wikipedia-artikel, maar verder zie ik nauwelijks Nederlandse sites. Natan Sharanski lijkt een betere optie te zijn; die naam komt ook voor in artikelen uit bijvoorbeeld de Volkskrant.

Vervolgens twijfel ik nog even over de hugenoten, waarvoor Potsdam eind 17e eeuw een vrijplaats werd. Met of zonder hoofdletter? Zonder, zegt het Groene Boekje, en dat is ook wel logisch. De namen van andere gelovigen schrijf je ook met een kleine letter.

Als ik in het woordenboek Deens-Nederlands opzoek wat een ‘mursten’ is (een baksteen), zie ik vlak daaronder een voor mij nieuw woord staan: murstensroman. Dat is geen baksteenroman, maar een dikke pil. Leuk, weer wat geleerd!

Dan gaat het over ‘hestevogne’ die vroeger over de brug reden. Een hestevogn is een paard en wagen, maar ‘hestevogne’ zijn er meer. Hoe schrijf je dat? Weer biedt het Groene Boekje uitkomst: paard-en-wagens.

Het einde van het artikel komt in zicht, maar eerst moeten er nog twee spionnen tegen elkaar worden uitgewisseld. De eerste, een Rus, wordt een ‘spionringsleder’ genoemd. Dat lijkt me een spelfout in het Deens. Als ik op dat woord googel, is de enige hit mijn eigen bronartikel. Maar ‘spioneringsleder’, wat het volgens mij zou moeten zijn, levert helemaal niets op. Dan maar googelen op zijn naam, Rudolf Abel. Ik vind een Nederlands Wikipedia-artikel met de tekst: “Eigenlijk was hij kolonel van de INU en hoofd van een spionagenet”. Hij was dus inderdaad een spioneringsleder, een spionnenleider.

Abel werd geruild tegen een Amerikaan, volgens de Deense tekst “den amerikanske spionflypilot Francis Gary Powers”. Een spionflypilot is letterlijk een spionagevliegtuigpiloot, maar dat bekt niet lekker. Maar “De Amerikaanse piloot van spionagevliegtuigen Francis Gary Powers” loopt ook niet goed. In het Wikipedia-artikel over Rudolf Abel vind ik een oplossing: “de Amerikaanse spion en piloot Francis Gary Powers”.

Het op drie na laatste woord in de hoofdtekst is Jerntæppet, het IJzeren Gordijn. Als ik voor de zekerheid nog even controleer of dat inderdaad met hoofdletters moet, kom ik een leuk artikeltje tegen over woorden uit de Koude Oorlog, en over hoe de betekenis van de term ‘het Vrije Westen’ is veranderd.

Dan nog de informatieve extra tekstjes. In een ervan wordt melding gemaakt van het feit dat de brug vaak is gebruikt als decor in films. Als voorbeeld wordt “Opgør i Berlin” genoemd, een film met Michael Caine uit 1966. Daarvan moet ik de oorspronkelijke titel zien te achterhalen. Google geeft al snel het antwoord: “Funeral in Berlin”. Even verder googelen leidt naar een artikel uit Der Spiegel met een mooie foto uit de film erbij. Het bijschrift vermeldt echter iets anders dan mijn tijdschriftartikel:

Standfoto aus dem englischen Spionagefilm von Guy Hamilton, “Funeral in Berlin” (“Finale in Berlin”), 1966: Im Kalten Krieg wurden enttarnte Geheimagenten auf der Glienicker Brücke zwischen Berlin und Potsdam ausgetauscht – die Filmszene wurde allerdings auf der Millionenbrücke im Wedding gedreht

De vertaling is af. De spelling controleren (één typfoutje) en de woorden tellen. De 883 Deense woorden zijn 1011 Nederlandse woorden geworden. Dat kan een probleem zijn. Volgens mijn instructies mag de vertaling maximaal 10% langer zijn dan het origineel, omdat hij anders niet in de beschikbare ruimte past, en daar zit ik nu 40 woorden boven. Ik lees en herlees de tekst, verander hier en daar wat maar blijf op 1010 woorden zitten. Ik weet het aantal tekens wel iets omlaag te brengen, van 6364 naar 6319, maar ook daarmee zit ik 11,7% boven het origineel. Maar meer wegschaven lukt me niet, dus ik hoop maar dat de DTP-er van mijn klant ruimte voor mijn vertaling weet te vinden…

Hectiek

En zo is er inmiddels alweer bijna een maand verstreken sinds mijn laatste bericht. Algehele drukte, zal ik maar zeggen. Ik was dus wel toe aan een weekje vrij volgende week (het is tenslotte meivakantie), maar het is me weer eens niet gegund. Ik had het toch zo mooi gepland. Ik had een middelgrote opdracht die eind volgende week af moest zijn, maar die ik met ongeveer 2500 woorden per dag ook vandaag af had kunnen krijgen. Maar ja, sinds het begin van die opdracht is er geen dag voorbij gegaan zonder minstens twee en soms wel vijf kleine tussendoorklussen die ik om allerlei redenen niet kon of wilde laten schieten. Ik kwam daardoor regelmatig niet toe aan die grote opdracht.

En een week geleden maakte ik daar nog een fout bij. Het was donderdagmiddag en ik stond op het punt om naar school te gaan voor een uitvoering van dochterlief toen mijn mobiele telefoon ging. Een klant aan de lijn waarvoor ik in november 2003 één keer had gewerkt en daarna nooit meer. Blijkbaar was ik al die tijd wel in hun database blijven staan en toen ze uiteindelijk eens iemand nodig hadden die uit het Deens kon vertalen, kwam ik weer bovendrijven. Ik kon zonder problemen mijn toenmalige tarief verhogen naar wat ik nu gemiddeld aan mijn klanten in rekening breng en toen kwam de vraag of ik voor vandaag nog 3100 woorden Deens-Nederlands kon vertalen. Nog een hele week, dacht ik, dat moet nog wel kunnen. Ik had haast, zei ik al, dus nam ik de opdracht ongezien aan.

Fout, fout, fout! Nooit meer doen! Niet alleen schoof ook deze opdracht steeds verder naar achteren door die kleine tussendoorklussen, maar het bleek ook nog eens een op meerdere fronten erg lastige klus te zijn. Het begon al met de bestandsindeling. Mijn klant had van zijn klant een PDF gekregen, of had een papieren document gekregen en daar zelf een PDF van gemaakt. Helaas bestond de PDF niet uit leesbare (en dus doorzoekbare) tekst. Mijn klant had er wel OCR op uitgevoerd en het resultaat opgeslagen als een Word 2003-document. Dat document stond vol kop- en voetteksten en tekstvakken, wat vertalen met mijn vertaalprogramma Trados en Word erg lastig maakte. Zo lastig dat mijn niet meer zo snelle pc er volledig op crashte. Om een lang verhaal kort te maken: uiteindelijk heb ik op mijn laptop een naar Word 2007 omgezet document vertaald in het Trados-programma TagEditor, maar het had heel wat voeten in de aarde voor ik eindelijk zo ver was dat ik het eerste woord kon vertalen.

En toen bleek het volgende probleem: het onderwerp. De tekst bleek een contract te zijn voor het leasen van een auto en stond vol Deense woorden die ik nog niet kende. En dan heb ik het nog niet over het juridische taalgebruik, waarin ik niet echt sterk ben. Ik had kortom mijn tijd hard nodig. Om drie uur vanmiddag, vijf minuten voordat ik de deur uitmoest om dochterlief van school naar de muziekschool te brengen, stuurde ik mijn klant een e-mail met de vertaalde tekst. Opgelucht vertrok ik naar school en stad om te genieten van de drie vrije dagen die in het verschiet lagen. Drie dagen slechts, want die grote opdracht ligt er ook nog steeds en daar moet ik volgende week toch echt hard mee aan de slag.

Die opluchting duurde echter niet lang. Toen ik om zeven uur vanavond weer achter mijn computer kroop om snel mijn mail te checken, ontdekte ik dat die pc als sinds het begin van de middag geen internetverbinding had. Daar had ik niets van gemerkt omdat ik op mijn laptop had gewerkt, maar het betekende wel dat de e-mail waarvan ik dacht dat ik hem had verstuurd, nog gewoon in mijn Outbox stond. De internetverbinding kreeg ik weer terug door de pc opnieuw te starten en toen vloog de e-mail ook weg, gevolgd door een excuusbericht aan mijn klant. Het is morgen Koninginnedag en alle bedrijven zijn dicht, dus ik vrees dat mijn vertaling uiteindelijk drieëneenhalve dag te laat aankomt…

Gelukkig had ik vandaag ook een wat leukere ervaring. Nadat ik vanmorgen beleefd een opdracht van een klant in de VS had afgewezen (900 woorden die door die klant om 3 uur vanmorgen naar mij waren gestuurd en die ik vanmiddag af zou moeten hebben), kreeg ik vanmiddag van een klant in Spanje precies dezelfde opdracht aangeboden voor morgenmiddag. Vanwege Koninginnedag heb ik ook dat verzoek afgewezen, maar het frappante is natuurlijk wel dat ik voor de klant in de VS en de klant in Spanje hetzelfde tarief reken. Iets zegt me dat de klant in de VS zich dus blijkbaar ook wel hogere tarieven kan veroorloven…