Tag Archives: Kwaliteit

Grote bureaus en kwaliteit

Een mooi vervolg op mijn bericht van gisteren is wat Martin Crellin vandaag schrijft op zijn weblog False Friends. In zijn post legt hij uit (in het Duits) hoe het komt dat grote vertaalbureaus soms (hij zegt zelf “vaak”) geen goede kwaliteit leveren. Zo worden betere vertalers vaak niet ingeschakeld omdat ze duurder zijn, worden vaak niet genoeg vragen gesteld omdat dat tijd en dus geld kost, worden vertalingen niet door de vertalers zelf nagelezen (daarvoor krijgen ze niet genoeg betaald) en ook niet in-house door de vertaalbureaus bekeken (dat gaat ten koste van de marge) en hebben vertaalbureaus te weinig deskundig personeel in vaste dienst omdat vast personeel te veel kost.

Het moet dus vaak zo goedkoop en snel mogelijk en dat gaat volgens de driehoek van gisteren onvermijdelijk ten koste van de kwaliteit.

Een nog veel uitgebreider stuk over vertaalbureaus is eerder deze week door Kevin Lossner gepost op zijn weblog Translation Tribulations. Net zoals ik werkt Kevin Lossner zelf ook veel voor vertaalbureaus, maar hij heeft, zoals hij zelf zegt, in de loop van vele jaren het kaf van het koren gescheiden. Hij werkt voor het koren en schrijft zijn post over het kaf. En als ik zijn opmerkingen zo eens lees, denk ik dat ik zelf ook wel wat meer energie zou mogen steken in dat scheiden, en vooral in het zoeken van meer koren zodat ik wat meer kaf kwijt kan raken.

Goed, snel of goedkoop?

In dit artikel op de Small Biz Blog schrijft Roger Pierce over de ‘project management triangle‘. Kort gezegd houdt die driehoek in dat projecten (of vertaalopdrachten) nooit goed, snel én goedkoop gedaan kunnen worden, hoe graag klanten dat ook willen. Een van de drie moet altijd sneuvelen, en de tip van Roger Pierce is om de keuze aan de klant te laten. De manier waarop hij de consequenties van die keuze uitlegt aan klant, vind ik behoorlijk negatief. Veel klanten zouden denken dat hij eigenlijk helemaal niet wil werken en alleen maar uitvluchten bedenkt om ergens langer over te kunnen doen, slechte kwaliteit te kunnen leveren of hoge prijzen te kunnen vragen.

Maar er zit wel degelijk iets in. De klant heeft in deze theorie drie opties: goed en snel (en dus niet goedkoop, maar tegen een marktconform of hoger tarief), goed en goedkoop (en dus niet snel, maar tussen andere klussen door of pas op het moment dat de vertaler geen beter betaald werk heeft) of snel en goedkoop (en dus niet goed, bijvoorbeeld omdat de vertaler het zich niet kan veroorloven om de vertaling nog eens goed door te lezen).

Dit geeft me in ieder geval weer wat argumenten in discussies met klanten over prijs, kwaliteit en deadlines.

Disney op een drukke dag

Het is weer eens zo’n typische hectische WAHM-week. Ik heb een redelijk grote opdracht waaraan ik maandag ben begonnen en die vrijdag pas af hoeft te zijn, maar de klant wil graag iedere dag voor 17.00 uur een deellevering van een bepaalde grootte hebben. Nu heb ik het overdag zo druk met allerlei andere dingen dat ik vaak pas na het avondeten een poosje geconcentreerd kan doorwerken, dus 17.00 uur is een lastige tijd voor deadlines. Daar komt bij dat het nog steeds vrijwel elke nacht sneeuwt, zodat ik mijn ochtend meestal begin met een kwartiertje sneeuwruimen, gevolgd door wat andere huishoudklusjes, want anders blijven die de hele dag liggen. Daarna begint mijn werkdag pas. Ik lees eerst de mail die er de afgelopen nacht is binnengekomen. Vervolgens neem ik alle mail van de afgelopen dag (en op maandag van de hele afgelopen week) door, archiveer afgehandelde berichten, beantwoord mailtjes die de dag ervoor in de drukte zijn blijven liggen en werk mijn planning bij. Dan nog snel even op wat nieuwssites kijken of er belangrijk nieuws is. Dat hele ritueel duurt ook al gauw een half uur en meestal is het dan ook al minstens 10.00 uur als ik mijn eerste woord van de dag vertaal, wat betekent dat ik hoogstens anderhalf uur over heb voordat ik de deur weer uit moet om dochterlief van school te halen.

Zo ook vandaag. Rond 10.15 uur begon ik met vertalen, maar helaas nog niet aan de grote opdracht voor deze week. Er waren, zoals elke dag deze week, nog wat kleine tussendoorklusjes voor mijn vaste projecten. Toen ik om 12.00 uur naar buiten ging, had ik nog niet de helft gedaan van wat ik aan die grote opdracht had moeten doen. En het was woensdagmiddag, dus moest ik na de lunch dochterlief naar een activiteit brengen, die anderhalf uur duurde. Ik had geen zin om de stress van de dag nog groter te maken door me in de tussentijd naar huis te haasten, dus bleef ik op haar wachten. Als ik wat beter georganiseerd was geweest, had ik mijn werk op mijn laptop gezet en had ik ter plekke rustig kunnen werken. Maar dat was dus niet het geval. In plaats daarvan las ik verder in een meegebracht boek (Teerbemind van Gillian Flynn, zie mijn leeslijst). Na een uurtje was dat uit en moest ik het, bij gebrek aan interessante tijdschriften, doen met een rondslingerende Metro.

Daar verwachtte ik niet veel interessants in, aangezien ik vandaag al een krant had gelezen en me in de tussentijd via internet op de hoogte had gehouden. Maar ik werd verrast met een artikel over de nieuwste Disney-film, The Princess and the Frog. Ik ben niet vreselijk geïnteresseerd in Disney, maar in dit geval ging het artikel niet zozeer over de film zelf, maar over de Nederlandse vertaling ervan. De vertaler, Hanneke van Boggert, die al vijftien jaar Disney-films blijkt te vertalen, vertelt over hoe lastig het is om films te vertalen. Nu weet ik dat natuurlijk allang vanuit mijn eigen ondertitelervaring, maar het vertalen van de onvermijdelijke Disney-songs blijkt extra complicaties op te leveren.

Zo heeft Van Bogget lang zitten zwoegen op de vertaling van het lied ‘Friends on the Other Side’. Hier zit een beeldgrap in over het groen van een kikker en de groene Amerikaanse dollar. “In Nederland zegt groen helemaal niets over geld”, zegt Van Bogget, “dus het enige wat er dan op zit is een stapje terug te gaan in de film en een karakter alvast iets te laten zeggen over groen geld zodat ik dit toch in het lied kan laten.”

(Het hele artikel is terug te lezen op de website van de krant.)

(Blijkbaar zijn de filmmakers van Disney nog niet zo goed opgevoed als de ontwikkelaars van de grote softwarebedrijven. Toen ik jaren geleden begon met het vertalen van software en het proces van softwarelokalisatie nog in de kinderschoenen stond, deden wij als vertalers erg ons best om de ontwikkelaars op te voeden. Wij gaven voortdurend feedback over dingen die erg lastig te vertalen waren. Ook toen al waren er bij het bedrijf waar ik werkte regels waaraan die ontwikkelaars zich moesten houden om het vertaalproces niet al te moeilijk te maken. Want één snel geprogrammeerd regeltje code in de software kan, als het lastig te vertalen is, vertalers van 15 of meer taalversies al gauw een uur hoofdbrekens opleveren. En dan lopen de vertaalkosten snel op. Een van die regels was en is dat erg land- of cultuurspecifieke voorbeelden vermeden moeten worden. Geen rode Amerikaanse brievenbus met een vlaggetje als symbool voor e-mail dus, maar gewoon een internationaal herkenbare envelop. En geen verband tussen een groene kikker en een groen dollarbiljet. Maar dit terzijde.)

De activiteit liep uit en natuurlijk was het daarna bij de Aldi, waar ik snel wat boodschappen moest doen, weer eens druk met alleen maar mensen met overvolle boodschappenkarren voor me in de rij. Ik wond me nog even op over de ondoordachtheid van de kassières toen ‘mijn’ kassa werd gesloten terwijl ik mijn boodschappen al op de band had staan en er verderop een nieuwe kassa werd geopend waar iedereen die achter mij stond mee naartoe mocht. Ik had al tien minuten staan wachten en moest nog minstens vijf minuten wachten tot de mensen voor mij eindelijk klaar waren, maar degene die net vijf seconden achter mij stond, was meteen aan de beurt. Dat kan ik op zo’n moment dan even niet zo goed hebben…

Maar goed, ik moest ook nog even langs het tuincentrum voor een hardere bezem met een langere bezemsteel om het sneeuwruimen wat ergonomischer te maken. Uiteindelijk was ik net na 16.00 uur weer thuis. Meteen door naar mijn kantoor, hard doorgewerkt en om 16.58 uur kon ik het grootste deel van mijn quotum voor vandaag leveren. Koken, eten en wat kwaliteitstijd met dochterlief doorbrengen. Om 19.00 uur gingen we gezellig met z’n drietjes in bed tv kijken, waar ik prompt in slaap viel van alle vermoeienissen. Een uur later maakte dochterlief me wakker omdat ze zich ziek voelde. Haar voorzien van kinderparacetamolletjes, een nat washandje en een berg knuffels en kusjes.

Moe en gestresst sleepte ik mezelf nog een laatste keer naar zolder, om mijn mail te lezen en mijn pc uit te zetten. De hoofdklant van deze week mailde me dat zijn editor gisteren wat meer slordigheidjes dan normaal in mijn werk had gevonden en dat hij dan liever had dat ik minder woorden stuurde. En ook dat kan ik na zo’n dag dan even niet zo goed hebben…