Tag Archives: verschlimmbesserungen

Verbeslechteringen

Het was nogal stil op mijn blog de laatste tijd. Mijn laatste echte post dateert van 13 september, bijna twee weken geleden. (De post daarna, ‘Opgevangen’, was een kladje dat ik regelmatig wilde aanvullen en dat ik op 18 september per ongeluk publiceerde, waarna ik dat maar zo liet.) Waarom zo weinig geblogd? Eigenlijk vooral omdat het zo vreselijk druk is op het werkfront.

Naast alle andere dingen die ik de afgelopen twee weken heb gedaan en die nu eenmaal horen bij het zijn van een vertalende thuiswerkmoeder (dochterlief elke week begeleiden naar koor en circusles, manlief naar afspraken brengen die te ver zijn om te fietsen, boodschappen doen om gogo’s te sparen voor dochterlief, eigen brillen ophalen bij de opticien, bril van dochterlief laten repareren bij diezelfde opticien (maar natuurlijk op een andere dag), boekenkast uitmesten omdat het leek of er een muis in rondliep, dochterlief helpen bij het verzorgen van haar nieuwe konijn, op zoek naar cadeautjes voor het gezin van zusjelief dat een dezer dagen wordt uitgebreid en zo nog heel wat meer), heb ik de afgelopen twee weken maar liefst 42.000 woorden verwerkt. En dan heb ik het over gewogen woorden, en niet over echte woorden (de TM-kenners weten wat ik bedoel). 4200 woorden per werkdag dus, en dat is wat lastig te combineren met al die andere activiteiten.

In zulke drukke tijden helpt het niet als je te maken krijgt met klanten die menen datgene waarvoor ze jou hebben ingehuurd, zelf beter te kunnen. Deze week had ik weer zo’n geval. Ik had een tekst van maar liefst 630 woorden over tapijttegels vertaald, van het Engels naar het Nederlands. Ik geef toe: dat valt niet binnen mijn gebruikelijke specialismen. Desondanks had ik niet verwacht dat mijn klant (een vertaalbureau) me zulk negatief commentaar van hun klant zou doorsturen. Mijn vertaling zou “full of faults” zijn. Na nadere bestudering van de door de klant ‘gecorrigeerde’ tekst bleek dat ze mijn vertaling op tien plaatsen hadden veranderd. Dat is inderdaad veel, op 630 woorden, dus daar schrok ik in eerste instantie even van.

Tot ik zag wat ze hadden veranderd. Eén zin was totaal gewijzigd en had inhoudelijk niets meer te maken met wat er in het Engels had gestaan. Een andere zin was helemaal verwijderd. In vier gevallen ging het om een ‘preferential change’, een voorkeur van de klant terwijl mijn alternatief niet fout was en één keer had ik inderdaad een fout gemaakt toen ik “leven het bos” had geschreven in plaats van “leven in het bos”. De laatste drie ‘correcties’ waren echt irritant: ‘standaardkleuren’ moest ‘standaard kleuren’ worden, van ‘kleurupdate’ was ‘kleur update’ gemaakt en, als klap op de vuurpijl, ‘herkleuringsopties’ had ik volgens de klant moeten schrijven als ‘her kleurings opties’…

Dat was eergisteren. Vandaag ontdekte ik via-via dat er in het Duits een mooi woord is voor dit soort verbeteringen die eigenlijk verslechteringen zijn: Verschlimmbesserungen. Letterlijk verslechtbeteringen dus (8 Google-hits), maar ik denk dat ik ze maar verbeslechteringen ga noemen (nog geen Google-hits, dus ik maak nieuwe taal). Martin Crellin schreef er vandaag een logje over op zijn weblog False friends, good and bad translation, Denglish, Tipps für Übersetzer en via Google vond ik o.a. een artikel van Ewoud Sanders in het NRC.

Maar Verschlimmbesserung of verbeslechtering, mij kostte het deze week drie kwartier van mijn toch al zo krappe tijd (maar het leverde wel inspiratie op voor een logje).